شهر من رامسر

فهرست مطالب

۱- مقدمه

۲-بهشت ایران

۳-حومه رامسر

۴-رامسر و حومه

۵-بلوک سخت سر

۶-آبگرم معدنی رامسر

۷-سفید تمیشه

سفید تمیشه(سفید تمشک رامسر)

سفید تمیشه که نام فعلی آن سفید تمشک بوده و در گویش محلی سفید تمش نامیده می شود آخرین روستایی است با جمعیت 598نفر که درغرب شهرستان رامسر قرار دارد و باریکه ای است جلگه ای که از شرق به اردوگاههای تربیتی رامسر،از غرب به رودخانه سورخانی،از جنوب به کوه و جنگل و از شمال به جاده اصلی گیلان و مازندران محدود است.سفید تمیشه رامسردر گذشته نه چندان دور مرتعی بیش نبود و علفچر زمستانی احشام و اغنام به شمار می آمد و اشجار جنگلی از قبیل شمشاد و لیلکی که در گویش محلی کرات می نامند در آنجا به وفور یافت میشد جز دو سه کلبه شبانی و محل نگهداری اغنام و احشام که متعلق به چوپانان منطقه بود،بنای دیگری در آنجا وجود نداشت تنها راه ارتباطی ساحلی که به جاده شاه عباسی معروف بود،از آنجا می گذشت و این جاده به خاطر وجود راهزنان که کوه ایلمیلی پناهگاهشان محسوب می شد ناامن بود و طبق روایات محلی اینگونه راهزنان علاوه بر غارت اموال مرتکب قتل نیز می شدند.بعضی ریش سفیدان محلی بر این عقیده اند که سفید تمیشه روزگاری معمور بود هرچند نمیتوان به کلی منکر آن شد اما دلیلی برای اثبات آن نیست.

در سالهای بعد از 1329بود که روستاییان جنگل نشین و چوپانانی که زمستانها گوسفندانشان را در آنجا نگهداری می کردند،مقیم شدند و به احداث خانه و محوطه و باغ چای و مرکبات پرداختند.نخستین کسی که بدان کار اقدام کرد آقای غلامحسین پورشمیان بود و دیگران نیز از او پیروی کرده و سراسر سفید تمشه را مبدل به باغهای چای و مرکبات کردند و چهره سفید تمشه را چنان عوض نمودند که گویی هیچگاه مرتعی به نام سفید تمشه وجود نداشت.سفید تمشه رامسردر حال حاضر یکی از روستاهای معمور و پر درآمد شهرستان رامسر است و دارای مدرسه و خانه بهداشت و تلفن،آب لوله کشی،برق و دیگر امکانات رفاهی می باشد و به خاطر قرار گرفتن میان دریا و کوه رامسرپوشیده از درختان جنگلی،دارای منظره ای بدیع و دل انگیز در رامسر است. 

(خواص و میزان دمای آبهای معدنی رامسر)

میزان دمای بزرگترین آبگرم معدنی رامسر که به شماره یک معروف است 42درجه سانتیگراد است که بهترین حد تحمل بدن است.سیاحانی که ازاین منطقه بازدید می کنند علاوه بر توصیف چشمه های آبگرم معدنی رامسر میزان حرارت آنرا معین کردند.مکنزی می گوید:درجه آبگرم معدنی رامسر صدو چهارده و نیم با میزان الحراره فارنهایت است.

(خواص چشمه های آبگرم معدنی رامسر)

آبهای گوگردی رامسر در عداد آبهای کلر بیکربناته کلسیک و منیزین گازدار گوگردی است.برای درمان بیماریهای جلدی رماتیسم و دردهای عصبی و عضلانی بسیار سودمند است و در رفع عوارضی که پس از تب بروز میکند از آن چشمه ها استفاده می شود.رابینو میگوید:مردم از این چشمه ها برای امراض جلدی استفاده می کنند اما شرایط پرهیز از خوراک را رعایت نمی کنند.

مسیو بهلر که از اهالی فرانسه که در دربار ناصرالدین شاه قاجار درجه سرتیبی داشت و مهندس دارالفنون بود،در سفرنامه خود تحت عنوان جغرافیای رامسر، رشت و مازندران که در سال 1269آنرا به رشته تحریر در آورده است و مسافرتش جنبه نظامی داشت و برای بازرسی نظامی به نقاط مرزی شمال ایران سفر کرده بود،درباره آبگرم معدنی رامسر چنین می نویسد:در میان جنگلهای رامسر به فاصله نیم فرسخ از دریا آبگرم واقع است و آب آنجا بسیار نافع است و بسیار مشهور و اشخاص زیادی به جهت رفع بعضی امراض،آنجا می روند.

(نظر یک پزشک ایرانی درباره آبگرمهای رامسر)

روزنامه اطلاعات مورخه دوازدهم فروردین 1312مقاله ای تحت عنوان نظر دکتر ملک زاده درباره آبگرم رامسر(سخت سر سابق)نوشت که در آن به تشریح اهمیت و خواص درمانی این آبگرم پرداخت.آقای دکتر ملک زاده که نمایندگی مجلس را نیز بر عهده داشت در یک مسافرت تحقیقاتی مدتی را در رامسر امروزی گذراند و نتایج به دست آمده را در این مقاله به رشته تحریر در آورد.وی در بخشی از این مقاله می نویسد:امروز معالجات بسیاری از امراض رماتیسم ها امراض جلدی و ...به وسیله استحمام در آبهای معدنی به عمل می آید و هر قدر بر مراتب علم و دانش افزوده می شود،استعمال آبهای معدنی در معالجات بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد و به نتیجه مطلوب که شفای مرض بیمار است منتهی می شود.

(مساجد و بقاع رامسر)

در شهرستان رامسر 99باب مسجد وجود دارد که 28باب آن در خود رامسر و حومه قرار دارد و بقیه در شهرهای ساداتشهر  و کتالم و روستاهای اطراف قرار گرفته اند.

(مساجد قدیمی)

1-مسجد میر عبدالباقی رامسر

         این مسجد در آخوند محله رامسر قرار گرفته است و متجاوز از یکصد و هفتاد سال از بنای اولیه آن می گذرد،گرچه مسجد یاد شده از اواخر قرن سیزدهم به مسجد میر عبدالباقی شهرت یافته است،اما بنای اولیه آن بدست پدرش مرحوم آقا سید محمد هادی بن آقا میر محمد رضا انجام گرفت.

2-مسجد امام حسن مجتبی رامسر

         این مسجدی کوچک وقدیمی در رامسر و در غرب مسجد میر عبدالباقی درآخوند محله قرار دارد.این مسجد در کنار نهر فتوک است و دیوار غربی آن متصل به محوطه آقای حاج محمد شیخ الاسلامی و دیوار جنوبی خانه مرحوم سید احمد شیخ الاسلامی می باشد.

3-مسجد نانج بن رامسر

         این مسجد که امروزه به مسجد صاحب الزمان شهرت دارد،قدمت نخستین بنای آن حدودا به صد و پنجاه سال قبل می رسد و بنیانگذار آن مرحوم حاج رجبعلی نارنج بنی بود.

4-مسجد آقا میر ابوطالب رامسر ساداتشهر

         این مسجد در جنوب شرقی بقعه آقا پلاسید،در فاصله چند متری قرار گرفته و مسجدی است قدیمی که تجدید بنای آن به دست آقا میر ابوطالب بن سید رضا و با مساعدت مردم،حدودا در سال 1300انجام گرفت.

5-مسجد آدینه رامسر جواهرده 

         این مسجد از مسجدهای معروف و بسیار مردمی رامسر است که در جواهرده قرار دارد که مردم از نقاط دور و نزدیک برای نذری و کارهای دیگر پای به آین مکان مذهبی می گذارند و بسیاری معتقدند و دیده اند که هر پنجشنبه و جمعه نوری از شرق به صورت شهاب به این مکان فرود می آید و در آن آرام می گیرد که یکی از عجایب و یا شاید یکی از الطاف خداوند باشد.

6-مسجد سکینه آباجی رامسر

         مسجدی است با شکوه و بزرگ که در ضلع غربی میدان جواهرده می باشدو بنای آن از سنگ و گل و چوب است و قبلا لت پوش بود اما بعدها مبدل به شیروانی حلبی گردید.تاریخ بنای این مسجد به حساب جمل در مصراع زیبای زیر که با خطی زیبا در سرکش شرقی روبروی پنجره بزرگ نوشته شده بود آمده است:تاریخ این بنا در سال 1297است.

7-مسجد دارالوداع رامسر

         مسجدی است در غرب جواهرده رامسر و کمی بالاتر از اوشیانسر که در دامنه کوه و در کنار راه،در زمینی شیب دار قرار گرفته است.پیش از آن که در این موضع مسجد بنا شود،تخته سنگی نسبتا بزرگ در آنجا بود که شبها چراغی روشن روی آن می نهادند و یقینا این عمل به خاطر اعتقاد مردم به این مکان بود و نظایر آن در گوشه و کنار سواحل جنوبی دریای خزر فراوان به چشم می خورد.

بقیه مساجد رامسر را بصورت خلاصه تر می گویم:مسجد تنگدره،کهنه تنگدره و بقاع رامسر عبارتند از:بقعه سید محمد،سید حسن و سید حسین،سید کیا،سید علی،بی بی سکینه،سیده فاطمه،سید ابوالقاسم،سید ابوالحسن،آقا سید اسماعیل،آقا سیدجهان قلی،آقا سید فضل،آقا سید میر ملک،آقا سید عباس،آقا سید رستم،آقا سید یحیی،سیده زلال،سیده سکینه،آقا سید ابوالحسن،آقا سید ابراهیم و سید هاشم و سیده فاطمه.

(مکانهای زیبا و دیدنی بهشت ایران،رامسر)

آبگرم سر که یکی از محلات قدیمی سخت سر(رامسر جدید)بود و تا سال 1310ش چندین سکنه داشت.سفرنامه نویسانی که از این محله بازدید نمودند بدان اشاره کردند.ملگوف سفرنامه نویس روسی می نویسد آبگرم به دامنه کوه واقع است.هشت خانوار در آنجا ساکنند.اینجا معروف است با چهار چشمه آبگرم معدنی و آبش گرم و شور است با آستانه ای پهلوی چشمه بزرگ در میان شمشادستان.

رابینو می نویسد سخت سر بداشتن چشمه های آبگرم معروف است.این چشمه ها در دهکده آبگرم واقع اند و مرکب از شش چشمه بزرگ و چندین چشمه کوچک اند.

مولف سفرنامه استرآباد و مازندران و گیلان می نویسد داخل خانه های آبگرم شدیم و این آبگرم به دامنه کوه واقع است.هشت خانوار رعیت در آنجا ساکنند.وی آنگاه درباره مرکبات این منطقه اشاره کرده و می نوسد مرکبات هر قسم در این ملک به عمل می آید و کدخدای آبگرم ملا موسی است.

با تحولاتی که از سال 1310ش به بعد در سخت سر روی داد،مقرر گردید که در این محل ویلاهای زیبا و هتل احداث گردد.سکنه آنجا را در ابریشم محله که در آن زمان توتستان بود،اسکان دادند را با خریداری زمینهایشان به مکانهای دیگر منتقل کردند و ویلاها و کاخهای مجلل ساختند.

(هتلها و ویلاهای رامسر)

هتل قدیم و عمارت کازینو رامسر به سال 1310ش همزمان با تجدید بنای شهر زیبای رامسر که در آن عهد به سخت سر معروف بود،بنا گردید که در سال 1312شبه بهره برداری رسید و مهندس و نقشه پرداز آن یک نفر مهندس ارمنی تحصیل کرده در آلمان به نام غریبیان بود که با همکاری مهندسان آلمانی آن را ساخت.بنا به اظهار مطلعین در این بنا آهن و میله گرد بکار برده نشد و همه مصابح آن از آجر و سیمان و بتون است.تمامی آجر این بنا از کوره آجرپزی که در پشت حوزه علمیه امروزی رامسر به همین منظور تاسیس شده بود،تامین شد.همزمان با بنای این هتل چهار ویلای بزرگ برای پذیرایی از مهمانان عالی رتبه کشور ساخته شد و در مجاورت این ویلاها چهار ویلای کوچک نیز برای سرایداران بنا شد که در آنها علاوه بر سرایداری،غذای مهمانان نیز به وسیله آشپزهای ماهر تهیه می گردید.مهندس و نقشه بردار این ویلاها شخصی به نام اشکودا از اهالی شوروی سابق بود.

در ورودی شمال هتل قدیم کاملا موازی در ورودی کازینو است که حتی یک سانتیمتر انحراف ندارد.هتل جدید در مکان یکی از ویلاهای به سال 1331به مهندسی شخصی به نام سام از اهالی کرمان بنا گردیدو در سال 1339بهره برداری از کازینو در ضلع غربی کازینو ساخته شد و مورد استفاده قرار گرفت.در اطلاعات سالانه درباره این بناها چنین آمده است:رامسر نه تنها از زیباترین پلاژهای ایران بلکه خاورمیانه و آسیا است.این شهر دارای مناظر بدیع،هتل عالی،ویلاهای زیبا،کازینو،جنگلهای سرسبز است و بالاخره یکی از زیباترین تقاط شمال ایران بشمار می آید.

همزمان با تاسیس ابنیه یادشده در رامسر،کاخ مرمر نیز که یکی از زیباترین کاخهای رامسر است در موضعی بنا گردید.شایان ذکر است که بناهای دیگری چون هتل سخت سر،شهربانی،حمامهای معدنی و...در مرکز رامسر فعلی تاسیس شد.

(ساداتمحله رامسر)     

ساداتمحله شهری است واقع در شرق رامسر که در گذشته نه چندان دور،قریه ای بیش نبود و تا اوایل قرن چهاردهم معروف به معاف محله از توابع گرجیان به شمار می آمد و بیش و کم نیز سیدمحله یا ساداتمحله به کار می رفت اما از آن به بعد به ساداتشهر اشتهار یافت.اسناد و اوراق خطی متعلق به دو سه قرن پیش حاکی از این است که ساداتمحله وجود نداشت و سادات این محل در برشی مقیم بودند(برشی از توابع کتالم است)و به سادات برشی موسوم بودند.هیچ قباله یا سندی در دست نیست که وجود محل یادشده را در آن عصر تایید کند.برشی که در گویش محلی به بیرشی معروف است در حد فاصل بین ساداتشهر و کتالم قرار دارد و اکنون یکی از محلات ساداتشهر است.ضمنا در جواهرده رامسر نیز یک محل دیگری به این نام وجود دارد که محلی بسیار زیبا است و دارای آبهای شیرین بسیاری است.

هوای ساداتشهر مانند نقاط دیگر معتدل و مرطوب است و اراضی آن اغلب شوره زار و کمتر مستعد کشاورزی میباشد.وجود آبهای گرم معدنی(شرح آن در بخش آبهای معدنی رامسر آمده است)و رسوبی که در مسیر راه از خود بر جای می نهد،سنگهای آهکی و تلخ آبها باعث نامستعد بودن اراضی مجاور است.

پیش از تاسیس شهرداری آب آشامیدنی مردم از یک حلقه چاه آب شیرین واقع در کندسر ساداتشهر،و نیز از چشمه آب شیرینی که در همان حوالی جریان داشت،تامین می شد.

چاههایی که در بقیه نقاط این محل حفر می شد آب شور از آنها بیرون می آمد و امروزه هم اگر کسی بخواهد مبادرت به حفر چاه نماید باز هم آب آن چاه شور است و این از ویژگی های خاک ساداتشهر رامسر است.قلت آب آسامیدنی سالیان سال است که مردم این محل را رنج می داد تا اینکه با تاسیس شهرداری در این منطقه مردم با ایجاد تاسیسات مدرن لوله کشی آب از بی آبی نجات یافتند.

(کتالم رامسر)

کتالم شهری نوبنیاد است که تا قبل از سنه 1320هیچ قریه یا آبادی در آن موضع وجود نداشت و اراضی آن اغلب بایر و علفزار احشام بود.بعد از آنکه کارخانه چای در آن دایر گردید،به صورت منطقه ای مسکونی درآمد و با شتابی روز افزون روی به آبادانی نهاد و در اسرع وقت مبدل به شهری آباد گردید.محتملا وجود آبهای راکد برکه ها سبب گردید آنجا را کتالم بنامند.در مورد محدوده معالیت شهرداری کتالم که به مساحت نوزده کیلومتر مربع میباشد.از سمت شمال تا ساحل دریا رامسر،از جنوب تا دامنه کوه رامسر،از شرق تا رودخانه نسارود و از غرب تا تلخ رود رامسر بوده و محلات زیر را که تمامی آنها جزء حومه رامسر هستند را در بر می گیرد:ساداتمحله،برشی،پیازکش،طالش محله،کوزه گرمحله،کردمحله،مشاکلایه،میانحاله،نیاسته،تالارسر،مارکوبن،تجن و پوده.

در میان محلات یادشده کوزه گرمحله از قدمت بیشتری برخوردار است.

(آبهای معدنی رامسر)

رامسر به داشتن چشمه های آبگرم معدنی معروف است که بجز یکی بقیه چشمه ها آبگرم هستند.

(آب سرد معدنی نیدشت رامسر)

آب سرد معدنی در دوازده کیلومتری جنوب رامسر در دره ای کنار رودخانه صفارود واقع است و به آب معدنی نیدشت رامسر معروف است.

پیرامون چشمه،پوشیده از درختان جنگلی است.قبل از سال1320برای بهره برداری از آب این چشمه،جاده ای خاکی از رامسر تا چشمه به دست مهندسان آلماانی ساخته شد و از آن تاریخ به جاده نیدشت رامسر شهرت دارد.در آن ایام قرار بود آب این چشمه که همانند آب چشمه آبعلی دارای گاز طبیعی است،مورد استفاده تجاری و مسافران هتلها قرار گیرد ولی با بروز جنگ جهانی و خروج اجباری آلمانیها از کشور،این پروژه ناتمام ماند و با گذشت بیش از 50 سال هنوز این منبع عظیم در آمدخیز،به حال خود رها شده و دست نخورده باقی مانده است و بیشتر مردم رامسر از خواص آب درمانی آن بی خبرند و فقط گروهی قلیل از آب آن،آنهم به طور اتفاقی استفاده می کنند.

طبق آزمایشهای به عمل آمده مشخص شد که در یک لیتر آب معدنی نیدشت رامسر،76میلی میکرو رادیو اکتیو وجود دارد و این مقدار رادیواکتیو در صورتی است که آزمایش در خود چشمه به عمل آید وگرنه به مرور زمان،تاثیر رادیواکتیو از بین می رود.

(چشمه های آبگرم معدنی رامسر)    

در گوشه کنار زمین نقاطی وجود دارد که آبگرم معدنی از آن می جوشد و دارای دمای متفاوتی است.

در ایران بیش از هزار چشمه آبگرم معدنی وجود دارد که عموما حرارت آنها بیش از 30درجه سانتیگراد است.در مورد علت گرمی این گونه چشمه ها،دانشمندان بر این عقیده اند که عبور آب از اعماق زمین سبب گرم شدنش می گردد و از شکافهای زمین به صورت چشمه های گرم معدنی بیرون می آید و هر قدر آب از عمق بیشتری بجوشد،دمای آن به طوری که یک چشمه معدنی از عمق سه هزار متری زمین بالا بیاید آب آن دارای حرارت آبجوش یعنی یکصد درجه سانتیگراد خواهدبود.